Ô tô báo đèn chấm than có ba loại, nhìn khung bao quanh dấu chấm than để biết. Chấm than trong vòng tròn màu đỏ là đèn hệ thống phanh: phanh tay đang kéo hoặc dầu phanh thấp. Chấm than trong tam giác là đèn cảnh báo chung, cần xem thông báo đi kèm trên màn hình. Chấm than trong hình móng ngựa (mặt cắt lốp) là đèn áp suất lốp thấp.
| Hình đèn | Ý nghĩa | Việc làm trước | Mức độ |
|---|---|---|---|
| Chấm than trong vòng tròn, màu đỏ | Phanh tay đang kéo, dầu phanh thấp, lỗi phân phối lực phanh | Nhả hết phanh tay, xem dầu phanh | Không nhả phanh tay mà vẫn sáng thì dừng xe |
| Chấm than trong tam giác, vàng hoặc đỏ | Cảnh báo chung, có lỗi khác kèm theo | Đọc thông báo trên màn hình, xem đèn nào sáng cùng | Tuỳ lỗi đi kèm |
| Chấm than trong hình móng ngựa, màu vàng | Áp suất một hay nhiều lốp thấp | Dừng xem lốp, bơm đúng áp suất | Đi chậm tới chỗ bơm |
| Hình móng ngựa nháy khoảng một phút rồi sáng đứng | Lỗi hệ thống cảm biến áp suất lốp | Kiểm lốp bằng đồng hồ | Đi được, kiểm sớm |
Loại 1: chấm than trong vòng tròn màu đỏ (đèn phanh)
Đây là loại quan trọng nhất. Đèn có hình dấu chấm than nằm trong vòng tròn, hai bên có hai nét cong. Có xe dùng chữ BRAKE hoặc chữ P trong vòng tròn cho phanh tay.
Nguyên nhân hay gặp:
- Phanh tay chưa nhả hết. Cần phanh tay kéo nhẹ một nấc cũng đủ làm đèn sáng. Xe phanh tay điện thì nút chưa nhả hoặc hệ thống phanh tay điện có lỗi.
- Mức dầu phanh thấp. Bình dầu phanh có phao báo. Dầu hạ dần khi má phanh mòn, vì pít-tông ở cùm phanh đẩy ra xa hơn. Dầu tụt nhanh là dấu hiệu rò.
- Công tắc phanh tay hoặc phao báo dầu hỏng. Đèn sáng oan dù mọi thứ bình thường.
- Lỗi hệ thống phân phối lực phanh (EBD). Thường sáng cùng đèn ABS.
Cách kiểm tra: dừng xe, đạp phanh chân, nhả phanh tay hoàn toàn rồi kéo lại và nhả lần nữa. Nếu đèn vẫn sáng, tắt máy, mở capo tìm bình nhựa có nắp ghi ký hiệu dầu phanh, thường nằm sát vách ngăn phía người lái. So mức dầu với hai vạch MIN và MAX in trên thân bình.
Không tự châm dầu phanh bừa. Phải dùng đúng loại in trên nắp bình (DOT 3, DOT 4...). Châm đầy mà không tìm chỗ rò hoặc không kiểm má phanh thì chỉ che triệu chứng.
Loại 2: chấm than trong tam giác (cảnh báo chung)
Đèn này không tự nói lên lỗi cụ thể. Nó là đèn cảnh báo tổng (master warning), sáng kèm theo một thông báo trên màn hình giữa đồng hồ hoặc một đèn khác. Ví dụ: cửa chưa đóng, sắp đến hạn bảo dưỡng, nhiệt độ ngoài trời thấp, lỗi hệ thống hỗ trợ lái, mức nước rửa kính thấp.
Tam giác màu vàng thường là thông tin cần để ý. Tam giác màu đỏ trên một số hãng báo lỗi nghiêm trọng hơn. Việc cần làm là đọc thông báo đi kèm và tra sổ hướng dẫn sử dụng của xe, vì mỗi hãng dùng đèn này khác nhau.
Lưu ý: không nhầm với nút đèn khẩn cấp (tam giác đỏ lồng tam giác, không có chấm than) ở giữa taplo.
Loại 3: chấm than trong hình móng ngựa (áp suất lốp)
Hình móng ngựa thực ra là mặt cắt một chiếc lốp, có răng ở đáy. Đèn này thuộc hệ thống giám sát áp suất lốp (TPMS). Theo tiêu chuẩn FMVSS 138 do Cục An toàn giao thông đường cao tốc Mỹ (NHTSA) ban hành, đèn phải sáng khi một lốp non khoảng 25% so với áp suất khuyến nghị lúc lốp nguội. Xe bán ở Việt Nam có trang bị TPMS thường theo cách làm tương tự.
Nguyên nhân hay gặp:
- Lốp cán đinh, xì hơi chậm.
- Trời chuyển lạnh, áp suất giảm tự nhiên.
- Lâu ngày không bơm, lốp nào cũng hao hơi dần.
- Vừa thay lốp hoặc đảo lốp mà chưa cài đặt lại hệ thống.
- Cảm biến trong van lốp hết pin (thường báo bằng đèn nháy khi bật máy rồi sáng đứng).
Áp suất đúng của xe bạn in trên tem dán ở khung cửa người lái hoặc nắp bình xăng. Đo khi lốp nguội, sau khi xe đỗ vài giờ hoặc mới chạy vài cây số.
Mức độ nguy hiểm: có đi tiếp được không
- Chấm than đỏ trong vòng tròn, đã nhả hết phanh tay mà vẫn sáng: dừng xe ở chỗ an toàn và kiểm tra dầu phanh. Dầu dưới vạch MIN, bàn đạp phanh mềm hoặc lún sâu thì không đi tiếp, gọi cứu hộ. Dầu đủ, phanh ăn bình thường thì có thể đi rất chậm tới tiệm gần nhất.
- Chấm than đỏ tắt ngay khi nhả phanh tay: đi bình thường. Chỉ là bạn quên nhả phanh tay.
- Chấm than trong tam giác: tuỳ thông báo đi kèm. Nếu có đèn đỏ khác sáng cùng (nhiệt độ nước, áp suất dầu, phanh) thì dừng ngay.
- Hình móng ngựa sáng đứng, lốp nhìn vẫn tròn: đi chậm tới cây xăng hoặc tiệm lốp gần nhất để bơm và kiểm tra.
- Hình móng ngựa sáng, xe lệch lái, có tiếng lạch phạch hoặc lốp xẹp rõ: dừng ngay, thay lốp dự phòng. Chạy tiếp với lốp xẹp làm nát hông lốp và có thể hỏng mâm.
Việc nên làm tiếp theo
- Xác định đúng loại đèn bằng khung bao quanh dấu chấm than và màu của nó.
- Với đèn phanh đỏ: nhả phanh tay, kiểm tra dầu phanh, rồi đưa xe đi kiểm tra má phanh và đường ống phanh. Không bỏ qua dù đèn chỉ sáng lúc ôm cua hay phanh gấp, vì đó là lúc dầu thấp bị dồn khỏi phao báo.
- Với tam giác: đọc thông báo trên màn hình, tra sổ hướng dẫn, xử lý lỗi đi kèm.
- Với đèn áp suất lốp: đo và bơm cả bốn lốp đúng áp suất ghi trên tem cửa. Nếu một lốp tụt lại sau một hai ngày, ra tiệm vá.
- Sau khi bơm, nếu đèn áp suất lốp không tự tắt, làm theo sổ hướng dẫn để cài đặt lại (một số xe có nút reset hoặc mục cài đặt trong màn hình).
- Đèn nào sáng lại sau khi đã xử lý, mang xe đi đọc lỗi.
Câu hỏi thường gặp
Ô tô báo đèn chấm than có đi được không?
Tuỳ loại. Đèn đỏ chấm than trong vòng tròn mà nhả phanh tay vẫn sáng thì nên dừng kiểm dầu phanh. Đèn hình móng ngựa (áp suất lốp) thì đi chậm tới chỗ bơm được. Đèn tam giác thì xem thông báo đi kèm.
Ô tô kêu cảnh báo kèm đèn chấm than là sao?
Nhiều xe vừa bật đèn vừa phát tiếng bíp khi có cảnh báo, ví dụ quên nhả phanh tay khi đang chạy, cửa chưa đóng, chưa thắt dây an toàn. Nhìn đèn nào đang sáng và thông báo trên màn hình để biết nguyên nhân.
Ô tô báo đèn vàng hình chấm than có nguy hiểm không?
Đèn vàng thường là mức cần để ý, chưa phải dừng ngay. Chấm than vàng hay gặp nhất là đèn áp suất lốp và đèn cảnh báo chung. Vẫn nên dừng xem lốp, vì lốp non chạy lâu dễ hỏng.
Đèn chấm than đỏ sáng rồi tắt khi ôm cua là sao?
Dấu hiệu điển hình của dầu phanh sát vạch thấp. Khi ôm cua hoặc phanh, dầu dồn sang một bên làm phao báo hạ xuống. Nên kiểm tra dầu phanh và má phanh sớm.