Xe ô tô bị khói trắng mỏng lúc mới nổ máy buổi sáng, bay lên rồi tan nhanh và hết khi máy nóng là hơi nước ngưng tụ trong ống xả, không phải lỗi. Khói trắng dày, bay là là và lâu tan, có mùi ngọt, kèm bình nước làm mát tụt nhanh thường là nước làm mát đang bị đốt trong buồng đốt, hay gặp nhất do thổi gioăng mặt máy. Trường hợp thứ hai phải dừng xe và kiểm tra, chạy tiếp dễ làm cong mặt máy.
| Dấu hiệu | Nguyên nhân có thể | Việc làm trước | Khi nào cần thợ |
|---|---|---|---|
| Khói mỏng lúc sáng sớm, hết sau vài phút | Hơi nước ngưng tụ | Không cần làm gì | Không cần |
| Khói trắng dày, mùi ngọt, hao nước làm mát | Thổi gioăng mặt máy, nứt mặt máy | Xem bình nước phụ, nắp nhớt | Ngay khi thấy |
| Khói trắng ngả xanh, mùi khét dầu | Máy ăn nhớt: phớt gít, xéc măng | Kiểm tra que thăm nhớt | Hao nhớt nhanh |
| Máy dầu khói trắng lúc nổ nguội, mùi dầu sống | Bugi xông, kim phun, sai thời điểm phun | Để ý khói có hết khi nóng máy | Khói kéo dài, khó nổ |
| Khói trắng sau khi lội nước | Nước vào đường nạp | Tắt máy, không đề lại | Ngay lập tức |
Nhìn màu và mùi khói để khoanh vùng
Hơi nước bình thường
Xăng cháy tạo ra nước. Khi ống xả còn lạnh, hơi nước ngưng lại thành những làn hơi trắng mỏng, trời lạnh hoặc ẩm thì thấy rõ hơn. Loại này không có mùi lạ, tan ngay sau đuôi xe và hết khi xe chạy vài km. Đôi khi có vài giọt nước nhỏ ra ở miệng ống xả, cũng bình thường.
Cháy nước làm mát
Khi gioăng mặt máy hở hoặc mặt máy nứt, nước làm mát lọt vào buồng đốt và bị đốt thành khói trắng đặc. Khói có mùi ngọt đặc trưng của dung dịch làm mát. Dấu hiệu đi kèm: bình nước phụ tụt dần dù không thấy rò ra ngoài, kim nhiệt độ lên cao, két nước sủi bọt khi máy chạy, nhớt chuyển màu vàng sữa. Nguyên nhân hay gặp nhất là máy từng bị quá nhiệt, mặt máy cong làm gioăng hở.
Máy ăn nhớt
Nhớt lọt vào buồng đốt qua phớt gít hoặc xéc măng mòn tạo khói trắng ngả xanh, mùi khét dầu. Khói thường rõ khi vừa nổ máy sau đêm đỗ hoặc khi nhả ga xuống dốc rồi đạp lại. Xe tăng áp có thể bị do phớt turbo hở.
Máy dầu ra khói trắng lúc nổ nguội
Ở máy dầu, khói trắng lúc máy nguội thường là dầu diesel chưa cháy hết do buồng đốt còn lạnh. Nếu khói hết khi máy ấm thì không đáng lo. Nếu kéo dài, khó nổ, thì nghi bugi xông yếu, kim phun nhỏ giọt hoặc thời điểm phun sai.
Cách tự kiểm tra
Chỉ làm khi máy đã nguội hẳn.
- Để xe đỗ qua đêm, sáng mở nắp capo, đánh dấu mức nước ở bình nước phụ. Chạy vài ngày rồi xem lại. Nước tụt mà dưới gầm không có vết rò là nghi đốt nước trong máy.
- Mở nắp đổ nhớt, nhìn mặt trong nắp. Lớp nhũ tương vàng sữa như sữa chua là nước lẫn vào nhớt. Lưu ý xe chỉ chạy quãng ngắn trong mùa mưa cũng có thể có ít hơi ẩm ở nắp, khác với lớp dày và lan xuống que thăm nhớt.
- Rút que thăm nhớt. Nhớt màu cà phê sữa hoặc mức nhớt tăng bất thường là dấu hiệu nặng.
- Khi máy nguội, nổ máy với nắp két nước đã mở (chỉ khi máy hoàn toàn nguội). Có bọt khí sủi lên liên tục khi tăng ga là khí cháy lọt sang đường nước.
- Rút que thăm nhớt đếm mức hao nếu khói ngả xanh: hao nhớt nhiều giữa hai lần thay là máy ăn nhớt.
Cách xử lý
- Hơi nước buổi sáng: không cần xử lý.
- Nghi thổi gioăng: không đổ nước chạy tiếp. Ra tiệm để thợ thử áp suất hệ thống làm mát, thử khí CO2 trong nước làm mát, đo áp suất nén từng máy. Nếu đúng, thợ sẽ rã mặt máy, kiểm tra độ phẳng, láng mặt máy nếu cong rồi thay gioăng mới. Nứt mặt máy thì phải thay.
- Máy ăn nhớt: thay phớt gít nếu khói chủ yếu lúc nổ máy. Xéc măng mòn thì phải làm máy.
- Máy dầu khói lúc nguội kéo dài: kiểm tra bugi xông, cân kim phun.
- Sau khi lội nước thấy khói trắng: tắt máy, không đề lại, gọi cứu hộ. Nước vào xi lanh có thể gây thuỷ kích làm cong tay biên.
Mức độ nguy hiểm: có đi tiếp được không
- Dừng ngay: khói trắng dày kèm kim nhiệt độ lên cao hoặc đèn báo nhiệt độ sáng, nước làm mát tụt nhanh, nhớt vàng sữa. Chạy tiếp khi máy đốt nước sẽ làm máy quá nhiệt, cong mặt máy, nước lẫn nhớt làm hỏng bạc biên. Tắt máy, gọi cứu hộ.
- Đi chậm tới tiệm gần nhất: khói trắng hơi dày, nước hao chậm, kim nhiệt độ vẫn bình thường. Đổ thêm nước làm mát khi máy nguội, đi quãng ngắn, nhìn kim nhiệt độ liên tục.
- Đi tiếp được nhưng kiểm sớm: khói ngả xanh nhẹ lúc nổ máy, hao nhớt ít. Theo dõi que thăm nhớt hằng tuần.
- Không cần lo: hơi mỏng lúc sáng rồi hết, không hao nước, không hao nhớt.
Việc nên làm tiếp theo
- Quan sát khói lúc máy đã nóng hẳn. Khói còn sau khi chạy 15 đến 20 phút mới là đáng lo.
- Đánh dấu mức nước làm mát và mức nhớt, kiểm lại sau 2 đến 3 ngày.
- Chụp ảnh hoặc quay video khói, nắp nhớt để đưa thợ xem.
- Nếu có hao nước hoặc nhớt vàng sữa, đặt lịch tiệm thử áp suất và thử khí rò trong nước làm mát.
- Không đổ nước lã vào két thay dung dịch làm mát lâu dài.
Câu hỏi thường gặp
Xe ô tô bị thổi gioăng có dấu hiệu gì?
Hay gặp nhất là khói trắng dày mùi ngọt, hao nước làm mát không rõ lý do, két nước sủi bọt và máy nóng nhanh. Một số xe có nhớt vàng sữa hoặc máy rung, yếu do một máy mất nén. Cần thợ thử áp suất và thử khí để kết luận.
Xe ô tô bị hao nước làm mát nhưng không thấy chảy ra ngoài là sao?
Nước có thể đang bị đốt trong buồng đốt qua gioăng mặt máy, hoặc rò ở két sưởi trong xe (lúc đó sàn xe dưới taplo ẩm và kính hay mờ). Rò nhỏ ở mối ống cũng có thể bay hơi khi máy nóng nên không để lại vết. Thử áp suất hệ thống làm mát sẽ tìm ra chỗ rò.
Xe ô tô bị nước vào máy có ra khói trắng không?
Có thể. Nếu nước vào qua đường nạp khi lội ngập, máy sẽ ra khói trắng, rung mạnh hoặc chết máy. Trường hợp này không được đề lại, vì nước trong xi lanh không nén được và có thể làm cong tay biên.
Khói trắng buổi sáng rồi hết có sao không?
Không sao nếu khói mỏng, tan nhanh, không có mùi lạ và mức nước làm mát không đổi. Đó là hơi nước ngưng tụ trong ống xả lạnh.