Xe ô tô bị trượt số là khi đạp ga, vòng tua máy vọt lên nhưng xe không tăng tốc tương ứng, hoặc đang chạy thì xe tự hẫng như về số N rồi bắt lại. Ở xe số tự động và CVT, nguyên nhân hay gặp là thiếu dầu hộp số, dầu cũ cháy, van điện từ hoặc lá côn trong hộp số mòn. Ở xe số sàn, trượt thường do đĩa côn mòn. Trượt số nặng thì nên dừng xe, vì cố chạy làm hộp số hỏng nhanh.
| Dấu hiệu | Nguyên nhân có thể | Việc làm trước | Khi nào cần thợ |
|---|---|---|---|
| Vòng tua vọt, xe không lên, số tự động | Thiếu dầu, dầu cháy, lá côn mòn | Kiểm tra mức và màu dầu | Có mùi khét |
| Sang số trễ, giật mạnh khi vào số | Dầu cũ, van điện từ lỗi | Đọc mã lỗi hộp số | Đèn báo hộp số sáng |
| Xe CVT gào to mà đi chậm | Dây đai, dầu CVT, cảm biến | Kiểm tra dầu CVT | Có tiếng hú, xe ì |
| Số sàn: đạp ga ở số cao, xe không đi | Đĩa côn mòn | Thử côn ở số cao | Côn trượt rõ |
| Xe tự nhảy về N, đèn nhấp nháy số | Chế độ an toàn hộp số | Dừng xe, tắt máy chờ | Ngay |
Trượt số trông như thế nào
Dấu hiệu dễ nhận ra nhất là kim vòng tua. Đạp ga đều mà kim vọt từ 2.000 lên 3.500 vòng trong khi đồng hồ tốc độ gần như đứng yên, đó là trượt. Các dấu hiệu khác: xe sang số chậm và giật, có tiếng hú hoặc rít từ hộp số, mùi khét như cháy giấy, xe gài D rồi mà mấy giây sau mới đi.
Nguyên nhân theo loại hộp số
Hộp số tự động có cấp
Hộp số tự động dùng áp suất dầu để ép các bộ lá côn, mỗi cấp số là một tổ hợp côn được ép. Dầu thiếu do rò phớt, rò gioăng các te thì áp suất tụt, côn ép không chặt và trượt. Dầu dùng quá lâu mất tính năng, cháy, làm lá côn mòn nhanh và cặn bám van điều khiển. Van điện từ (solenoid) lỗi hoặc cảm biến tốc độ báo sai cũng làm hộp số chọn số sai, vào số trễ.
Hộp số CVT
CVT truyền lực qua dây đai thép và hai puly. Dầu CVT cũ hoặc sai loại làm dây đai trượt trên puly. Dấu hiệu là máy gào to, xe tăng tốc chậm, có tiếng hú tăng dần theo tốc độ. CVT rất kén dầu, phải dùng đúng loại hãng quy định.
Hộp số sàn
Xe số sàn "trượt số" thường là trượt côn. Đĩa côn mòn không còn đủ ma sát, đạp ga mạnh ở số 4, số 5 thì máy rú mà xe không lên. Nhảy số (cần số tự bật về N) là lỗi khác, do càng gài hoặc bộ đồng tốc mòn.
Cách tự kiểm tra
- Đọc mã lỗi OBD2. Lỗi hộp số thường nằm ở nhóm mã P07xx, ví dụ P0700 là hộp số báo có lỗi, cần máy đọc chuyên sâu để xem mã chi tiết.
- Kiểm tra dầu hộp số nếu xe có que thăm. Làm theo sổ tay xe: thường là xe đỗ phẳng, máy nổ, dầu đã ấm, cần số ở P, rút que lau sạch rồi cắm lại để đọc mức. Nhiều xe đời mới không có que thăm, phải để tiệm kiểm tra.
- Nhỏ một giọt dầu lên giấy trắng. Dầu còn tốt thường có màu đỏ hoặc hồng trong. Dầu nâu đen, có mùi khét, có mạt kim loại là dấu hiệu hộp số đã bị mòn nhiều.
- Nhìn dưới gầm vùng hộp số: vết dầu đỏ là rò dầu hộp số.
- Xe số sàn: kéo phanh tay, gài số 3 hoặc 4, nhả côn từ từ và đạp nhẹ ga. Côn tốt thì máy sẽ bị ghì và chết máy. Máy vẫn nổ bình thường là côn trượt. Chỉ làm ở chỗ vắng và làm nhanh.
Cách xử lý
- Thiếu dầu do rò: sửa chỗ rò, châm đủ đúng loại dầu hãng quy định.
- Dầu cũ nhưng hộp số chưa trượt nặng: thay dầu theo quy trình hãng. Với xe đã quá lâu không thay dầu và đang trượt, nên để thợ đánh giá trước khi thay, vì dầu mới có thể không cứu được lá côn đã mòn.
- Van điện từ, cảm biến lỗi: thợ đọc mã, đo điện trở và thay món hỏng. Việc này rẻ hơn nhiều so với làm hộp số.
- Lá côn trong hộp số mòn, dây đai CVT hỏng: phải rã hộp số để thay, hoặc thay hộp số đã phục hồi.
- Đĩa côn số sàn mòn: thay bộ côn (đĩa, mâm ép, bi tê).
Chi phí sửa hộp số tự động chênh lệch rất lớn tuỳ dòng xe và mức hỏng, từ tiền thay dầu, thay van cho đến làm lại cả hộp số. Nên lấy báo giá có ghi rõ hạng mục trước khi đồng ý rã hộp số.
Mức độ nguy hiểm: có đi tiếp được không
- Dừng ngay: xe mất lực kéo hẳn, có mùi khét, đèn báo hộp số sáng hoặc xe nhảy về N khi đang chạy. Mất lực kéo giữa đường, nhất là khi nhập làn hoặc lên dốc, rất nguy hiểm. Chạy tiếp khi dầu cháy làm lá côn mòn hết. Tấp vào lề, gọi cứu hộ xe kéo.
- Đi chậm tới tiệm gần nhất: trượt nhẹ thỉnh thoảng, không mùi khét, xe vẫn đi được. Đạp ga nhẹ, tránh đường dốc, không chở nặng. Nhiều xe có chế độ an toàn giữ ở một số cố định để đi về tiệm, đi chậm là đúng.
- Đi tiếp được nhưng kiểm sớm: sang số hơi trễ, không có mùi, không trượt. Kiểm tra dầu và đọc mã lỗi trong tuần.
Việc nên làm tiếp theo
- Ghi lại lúc nào trượt: máy nguội hay nóng, ở số mấy, lúc lên dốc hay đường bằng.
- Kiểm tra màu và mùi dầu hộp số hoặc nhờ tiệm kiểm tra nếu xe không có que thăm.
- Đọc mã lỗi hộp số bằng máy chuyên sâu.
- Hỏi tiệm thử thay van, sửa rò, thay dầu trước khi bàn đến rã hộp số.
- Tra sổ bảo dưỡng: mốc thay dầu hộp số đã quá chưa.
Câu hỏi thường gặp
Xe ô tô bị lỗi hộp số có dấu hiệu gì?
Hay gặp là trượt số, sang số trễ hoặc giật mạnh, có tiếng hú, mùi khét, đèn báo hộp số hoặc đèn check engine sáng, xe bị giữ ở một số cố định. Chỉ cần một trong các dấu hiệu này là nên đọc mã lỗi.
Xe ô tô bị kẹt số phải làm sao?
Xe số tự động kẹt ở P không ra được thì thử đạp chặt phanh, kiểm tra đèn phanh có sáng không, vì công tắc đèn phanh hỏng làm khoá cần số không nhả. Hầu hết xe có lỗ nhả khoá cần số khẩn cấp, xem vị trí trong sổ tay. Kẹt số khi đang chạy thì tấp vào lề và gọi cứu hộ.
Xe ô tô bị bó côn có gây trượt số không?
Bó côn là côn không nhả hết, gây khó vào số, xe bị kéo khi đã đạp côn. Trượt côn là côn không bắt chặt. Hai lỗi ngược nhau nhưng đều cần kiểm tra bộ côn, hành trình bàn đạp và dầu côn.
Xe ô tô bị vỡ hộp số có đi được không?
Không. Hộp số vỡ vỏ làm chảy hết dầu, hộp số hỏng bên trong chỉ sau một quãng ngắn. Cần gọi xe cứu hộ kéo về tiệm, tốt nhất là xe chở, không kéo lê bánh chủ động.