Ô tô kêu kít kít cần nghe xem tiếng kêu lúc nào. Kêu khi đạp phanh hoặc khi chạy chậm và mất đi khi đạp phanh, thường là má phanh đã mòn tới miếng kim loại báo mòn, cần thay má. Kêu rít khi mới nổ máy, khi bật điều hoà hoặc đánh lái, thường là dây curoa bị trùng hoặc chai. Kêu kít kít khi qua gờ giảm tốc, ổ gà là cao su gầm, rotuyn hoặc giảm xóc khô mỡ.
| Lúc kêu | Nguyên nhân có thể | Việc làm trước | Khi nào cần thợ |
|---|---|---|---|
| Khi phanh, tiếng rít cao | Má phanh mòn tới miếng báo mòn | Soi độ dày má qua nan vành | Thay má trong vài ngày |
| Khi phanh, tiếng rít kim loại nghiến | Má hết, sắt cọ đĩa | Hạn chế đi | Ngay |
| Sáng sớm, trời ẩm, hết sau vài lần phanh | Gỉ bề mặt đĩa | Theo dõi | Không cần nếu tự hết |
| Nổ máy, bật điều hoà, đánh lái | Dây curoa trùng, chai, bi tì mòn | Mở nắp capo nghe | Căng hoặc thay dây sớm |
| Qua gờ, ổ gà, xe nhún | Cao su cân bằng, cao su càng, giảm xóc, rotuyn | Nhún thử từng góc xe | Kiểm gầm |
| Đánh lái hết cỡ khi xe đứng | Trợ lực lái thiếu dầu, dây curoa | Kiểm dầu trợ lực (nếu có) | Kiểm hệ thống lái |
Kít kít khi phanh
Đây là trường hợp hay gặp nhất. Nhiều loại má phanh có một lá kim loại nhỏ gắn ở mép, gọi là miếng báo mòn (thợ hay gọi là lưỡi gà). Khi lớp ma sát mòn còn khoảng 2 đến 3 mm, lá kim loại này chạm vào đĩa và phát ra tiếng rít cao để báo phải thay má. Theo tài liệu kỹ thuật của hãng phanh ADVICS và nhà sản xuất dụng cụ Haynes, má mới thường dày khoảng 10 đến 12 mm, và nên thay khi còn khoảng 3 mm.
Tiếng báo mòn thường kêu cả khi chạy chậm không đạp phanh, rồi đổi tiếng hoặc to hơn khi phanh nhẹ.
Các nguyên nhân khác khiến phanh kêu kít:
- Gỉ bề mặt đĩa sau đêm mưa hoặc để xe lâu. Tiếng kêu vài lần phanh đầu rồi hết. Không phải lỗi.
- Má phanh mới chưa ăn khớp đĩa, hoặc má chất lượng thấp, cứng.
- Thiếu hoặc mất lá chống ồn, mỡ chống ồn ở mặt sau má khi thay má.
- Đĩa phanh mòn gờ, xước rãnh do má cũ hết mà vẫn chạy.
- Sạn, cát kẹt giữa má và đĩa sau khi đi đường đất.
Nếu tiếng rít chuyển thành tiếng nghiến kèn kẹt của sắt cọ sắt, má phanh đã hết lớp ma sát. Lúc này tấm thép đỡ má đang cà trực tiếp vào đĩa, phanh kém đi và đĩa hỏng nhanh.
Kít kít hoặc rít khi nổ máy: dây curoa
Dây curoa tổng dẫn động máy phát điện, máy nén điều hoà, bơm nước và ở một số xe là bơm trợ lực lái. Khi dây trùng, chai bóng mặt hoặc dính dầu, dây trượt trên puly và rít lên, rõ nhất khi:
- Mới nổ máy buổi sáng, trời lạnh ẩm.
- Bật điều hoà (máy nén đóng tải).
- Đánh lái hết cỡ (xe dùng bơm trợ lực thuỷ lực).
- Tăng ga đột ngột.
Nếu tiếng kêu là tiếng kít kít đều, nhịp theo vòng tua máy, có thể là bi tì hoặc bi căng dây curoa bị mòn, khô mỡ.
Kít kít khi qua gờ giảm tốc: gầm xe
Tiếng kít kít như giường cũ khi xe nhún qua gờ giảm tốc, ổ gà hoặc lên xuống dốc hầm thường đến từ:
- Cao su thanh cân bằng khô, chai, nứt.
- Cao su càng A (bạc càng) lão hoá.
- Rotuyn khô mỡ hoặc rách chụp bụi.
- Bát bèo, bi bát bèo đầu giảm xóc trước, kêu khi đánh lái tại chỗ.
- Giảm xóc yếu, chảy dầu.
Cách thử đơn giản: đỗ xe, ấn mạnh xuống từng góc xe cho xe nhún vài lần và nghe. Góc nào kêu thì khu vực gầm ở góc đó cần kiểm.
Cách tự khoanh vùng tiếng kêu
- Chạy chậm trên đường vắng, hạ kính. Ghi lại: kêu khi phanh, khi không phanh, khi đánh lái, khi qua gờ.
- Đỗ xe, nổ máy, mở capo. Nhờ người trong xe bật tắt điều hoà trong lúc bạn nghe ở đầu máy (đứng xa quạt và dây curoa).
- Tắt máy, soi má phanh qua nan vành. Lớp ma sát còn mỏng như đồng xu là sắp hết.
- Nhìn dây curoa có nứt, sờn, bóng mặt hay dính dầu không (chỉ nhìn khi máy đã tắt).
- Nhún thử từng góc xe để nghe gầm.
Mức độ nguy hiểm: có đi tiếp được không
- Phanh kêu do miếng báo mòn: đi được, nhưng chỉ nên đi thêm ít ngày để ra tiệm thay má. Để lâu thì má hết, đĩa hỏng theo.
- Phanh kêu nghiến sắt, bàn đạp phanh sâu hơn hoặc phanh kém: không nên đi tiếp, chỉ đi chậm tới gara gần nhất hoặc gọi cứu hộ.
- Dây curoa rít: đi được trong vài ngày. Nếu dây đứt, máy phát ngừng sạc, xe có thể mất trợ lực lái và máy có thể nóng nếu bơm nước chạy bằng dây này. Thấy đèn ắc quy sáng hoặc kim nhiệt độ lên cao thì dừng xe.
- Gầm kêu kít kít khi qua gờ, lái vẫn chắc: chưa nguy hiểm ngay, kiểm ở lần bảo dưỡng gần nhất. Kêu kèm lái lỏng, lục cục thì đi kiểm sớm.
Việc nên làm tiếp theo
- Khoanh vùng tiếng kêu theo các bước ở trên và ghi lại hoàn cảnh.
- Nếu là phanh, ra tiệm thay má phanh, nhờ thợ đo độ dày đĩa và bôi mỡ chống ồn đúng chỗ.
- Nếu là dây curoa, nhờ thợ kiểm độ căng, bi tì, bi căng. Dây nứt, chai thì thay mới, không xịt chất làm bám dây.
- Nếu là gầm, nhờ gara nâng xe kiểm cao su, rotuyn, giảm xóc. Thay chi tiết hỏng, không chỉ xịt dầu cho hết kêu.
- Sau khi sửa, chạy thử lại đúng hoàn cảnh cũ để chắc tiếng kêu đã hết.
Chi phí tham khảo
Thay má phanh trước cho xe con phổ thông ở gara bên ngoài thường khoảng vài trăm nghìn tới hơn một triệu đồng tuỳ loại má. Thay dây curoa tổng thường vài trăm nghìn đồng trở lên. Cao su, rotuyn tính theo chi tiết và dòng xe. Đây là khoảng giá tham khảo phổ biến và thay đổi theo nơi làm.
Câu hỏi thường gặp
Ô tô kêu rít khi phanh có sao không?
Nếu chỉ rít vài lần đầu buổi sáng rồi hết thì thường do gỉ bề mặt đĩa, không sao. Nếu rít thường xuyên, nhất là rít cả khi không phanh, thì khả năng cao má phanh đã mòn tới miếng báo mòn và cần thay.
Ô tô kêu rè rè khi chạy là gì?
Tiếng rè rè, ù ù to dần theo tốc độ thường do vòng bi moay ơ mòn hoặc lốp mòn thành mảng. Tiếng rè rè khi phanh có thể là má phanh hết lớp ma sát, cần kiểm ngay.
Ô tô kêu kít kít khi đánh lái là do đâu?
Khi xe đứng yên hoặc chạy chậm mà đánh lái kêu kít, hay gặp là bát bèo đầu giảm xóc, dây curoa trợ lực trượt hoặc thiếu dầu trợ lực. Nên kiểm sớm vì liên quan tới hệ thống lái.
Ô tô kêu như thế nào thì phải ra gara ngay?
Tiếng sắt nghiến khi phanh, tiếng lục cục lớn kèm lái lỏng, tiếng rít kèm đèn ắc quy hoặc kim nhiệt độ cao. Các trường hợp này nên dừng xe hoặc chỉ đi chậm tới gara gần nhất.