Điều hòa ô tô không mát thường do bốn nhóm lỗi: thiếu gas vì rò rỉ, lọc gió điều hòa bị bẩn làm gió yếu, dàn nóng bám bụi không tản được nhiệt, hoặc lốc nén không đóng. Nếu gió thổi mạnh nhưng không lạnh, nghi gas và lốc nén trước. Nếu gió lạnh nhưng rất yếu, nghi lọc gió và quạt dàn lạnh trước. Xe vẫn đi được bình thường, trừ khi có mùi khét, tiếng kêu to từ lốc nén hoặc kim nhiệt độ máy tăng.
| Dấu hiệu | Nguyên nhân có thể | Việc làm trước | Khi nào cần thợ |
|---|---|---|---|
| Gió mạnh nhưng hơi mát hoặc không lạnh | Thiếu gas, rò gas | Mở nắp capo xem lốc nén có đóng không | Luôn cần thợ để dò rò và nạp gas |
| Gió lạnh nhưng yếu, số quạt cao vẫn nhỏ | Lọc gió điều hòa tắc | Tháo lọc sau hộc đựng đồ ra xem | Khi thay lọc rồi vẫn yếu |
| Chạy nhanh thì mát, dừng đèn đỏ thì nóng | Dàn nóng bẩn, quạt két nước yếu | Nhìn dàn nóng qua lưới tản nhiệt | Khi quạt không quay |
| Lúc mát lúc không | Lốc nén đóng ngắt, dàn lạnh đóng băng, rơ le | Để ý thời điểm mất mát | Nên kiểm tra sớm |
| Không mát và có tiếng rít, mùi khét | Lốc nén kẹt, dây curoa trượt | Tắt A/C ngay | Ra tiệm ngay |
Vì sao điều hòa ô tô không mát
Hệ thống điều hòa ô tô gồm lốc nén chạy theo dây curoa động cơ, dàn nóng đặt trước két nước, van tiết lưu và dàn lạnh nằm sau táp lô. Gas được lốc nén ép lên áp suất cao, nhả nhiệt ở dàn nóng, rồi giãn nở và hút nhiệt ở dàn lạnh. Hỏng khâu nào thì mát kém ở kiểu riêng.
Thiếu gas. Hệ thống kín nên gas không tự "hết" theo thời gian như nhiều người nghĩ. Gas thiếu là do rò ở gioăng, ống, dàn nóng bị đá văng thủng hoặc phớt lốc nén. Nạp thêm mà không dò chỗ rò thì vài tuần đến vài tháng lại yếu.
Lọc gió điều hòa bẩn. Lọc tắc làm lượng gió qua dàn lạnh giảm. Gió ra cửa vẫn lạnh nhưng ít, cabin lâu mát. Theo lịch bảo dưỡng Toyota Việt Nam công bố, lọc gió điều hòa nên thay sau khoảng 15.000 đến 20.000 km hoặc 12 tháng. Xe hay đi đường bụi thì nên thay sớm hơn.
Dàn nóng bẩn hoặc quạt yếu. Dàn nóng không nhả được nhiệt thì áp suất gas tăng, lạnh giảm, rõ nhất khi xe đứng yên hoặc tắc đường.
Lốc nén không đóng. Lốc nén có ly hợp từ ở đầu puly. Khi bật A/C, mặt ly hợp phải hút vào và quay theo puly. Nếu không đóng, nguyên nhân có thể là cầu chì, rơ le, cảm biến áp suất ngắt vì thiếu gas, hoặc cuộn hút hỏng.
Dàn lạnh bẩn hoặc van tiết lưu tắc. Ít gặp hơn nhưng xe cũ hay bị. Dàn lạnh bám bẩn làm gió khó qua và có mùi.
Cửa gió trộn bị kẹt. Mô tơ trộn gió nóng lạnh hỏng thì dù chỉnh lạnh nhất vẫn có hơi ấm lẫn vào, hay gặp ở xe có một bên mát một bên không.
Cách tự kiểm tra tại nhà
Không cần đồ nghề gì đặc biệt. Làm theo thứ tự từ dễ đến khó.
- Nổ máy, bật A/C, chỉnh nhiệt độ thấp nhất, quạt số lớn, chế độ lấy gió trong.
- Đưa tay trước cửa gió giữa. Gió mạnh mà không lạnh thì nghĩ đến gas hoặc lốc nén. Gió lạnh mà yếu thì nghĩ đến lọc gió.
- Mở hộc đựng đồ phía ghế phụ. Phần lớn xe con có lọc gió điều hòa sau hộc này, bóp hai bên hộc là hạ xuống được. Rút lọc ra xem. Lọc xám đen, có lá, có mùi mốc thì thay.
- Mở nắp capo khi máy đang nổ và A/C đang bật. Nhìn đầu lốc nén: mặt ly hợp phải quay cùng puly. Đứng xa quạt và dây curoa khi nhìn.
- Nhìn dàn nóng qua lưới tản nhiệt. Nếu lá tản nhiệt bám bùn, xác côn trùng, túi nilon thì làm sạch.
- Bật A/C lúc xe đứng yên vài phút. Quạt két nước phía trước máy phải quay. Không quay thì mát sẽ tụt khi dừng xe.
- Nhìn các khớp nối ống điều hòa. Chỗ nào bám dầu ướt và dính bụi thường là chỗ rò gas.
Cách xử lý từng bước
- Thay lọc gió điều hòa nếu bẩn. Lọc cho xe phổ thông dễ mua, tự thay mất vài phút. Chú ý mũi tên chiều gió in trên khung lọc.
- Rửa dàn nóng bằng vòi nước áp lực thấp, xịt từ phía sau ra trước nếu được. Không dùng vòi áp lực cao sát lá tản nhiệt vì dễ làm bẹp lá.
- Nếu lốc nén không đóng, kiểm tra cầu chì và rơ le A/C theo sơ đồ trên nắp hộp cầu chì. Thay cầu chì cùng số ampe.
- Nếu đã làm các bước trên mà vẫn không mát, đưa xe ra tiệm điện lạnh ô tô để đo áp suất gas bằng đồng hồ. Đây là cách duy nhất biết chắc thiếu hay dư gas.
- Yêu cầu thợ dò rò trước khi nạp. Thợ thường bơm chất dò màu huỳnh quang rồi soi đèn, hoặc dùng máy dò gas.
- Nạp đúng loại và đúng lượng gas ghi trên tem dán trong khoang máy. Xe cũ đa số dùng R134a. Xe mới ở châu Âu dùng R1234yf vì Chỉ thị 2006/40/EC của EU cấm gas có hệ số làm nóng toàn cầu trên 150 trong xe mới từ năm 2017. Hai loại gas không nạp lẫn cho nhau.
Mức độ nguy hiểm: có đi tiếp được không
Điều hòa không mát đơn thuần thì xe vẫn đi được, không ảnh hưởng đến máy hay phanh. Chỉ khó chịu và dễ mờ kính trong mùa mưa vì A/C còn có việc hút ẩm.
Phải dừng A/C hoặc dừng xe khi có một trong các dấu hiệu sau:
- Có tiếng rít, tiếng lạch cạch to từ đầu máy mỗi khi bật A/C. Lốc nén có thể sắp kẹt. Lốc kẹt có thể làm đứt dây curoa, mà trên nhiều xe dây này kéo cả máy phát và bơm nước.
- Có mùi khét từ cửa gió hoặc khoang máy. Tắt A/C, tấp vào lề an toàn, kiểm tra.
- Kim nhiệt độ nước làm mát tăng cao khi bật A/C. Tắt A/C, xe thường sẽ hạ nhiệt. Nếu vẫn tăng thì dừng xe, xem thêm quạt két nước.
- Đèn báo ắc quy sáng cùng lúc điều hòa mất mát. Có thể dây curoa đã đứt, không nên đi xa.
Việc nên làm tiếp theo
- Kiểm tra lọc gió điều hòa ngay hôm nay, thay nếu bẩn.
- Xem lốc nén có đóng khi bật A/C và quạt két nước có quay khi xe đứng yên.
- Rửa dàn nóng nếu thấy bám bẩn.
- Nếu vẫn không mát, hẹn tiệm điện lạnh ô tô đo áp suất gas và dò rò. Đừng chỉ nạp thêm gas.
- Trong lúc chờ sửa, nếu có tiếng kêu hoặc mùi khét thì không bật A/C nữa.
Chi phí tham khảo
Giá thay đổi theo dòng xe và nơi sửa, chỉ là khoảng tham khảo phổ biến. Lọc gió điều hòa cho xe phổ thông thường vài trăm nghìn đồng. Nạp gas kèm dò rò ở tiệm ngoài thường từ vài trăm nghìn đến khoảng một triệu đồng với gas R134a. Gas R1234yf đắt hơn nhiều. Thay lốc nén là hạng mục lớn, thường vài triệu đến hơn chục triệu đồng tùy xe. Nên hỏi báo giá trước khi thợ làm.
Câu hỏi thường gặp
Điều hòa ô tô kém lạnh có phải do hết gas không?
Chỉ một phần. Kém lạnh còn do lọc gió tắc, dàn nóng bẩn hoặc quạt két nước yếu. Nếu gió ra yếu thì xem lọc gió trước. Nếu gió mạnh mà không lạnh thì mới nghĩ đến gas.
Vì sao điều hòa ô tô mát không sâu?
Mát không sâu thường do gas hơi thiếu, dàn nóng tản nhiệt kém hoặc cửa gió trộn bị kẹt để lọt hơi nóng. Đo áp suất gas ở tiệm sẽ loại được nguyên nhân gas. Nếu gas đủ thì kiểm tra mô tơ trộn gió.
Điều hòa ô tô tự nhiên không mát là bị gì?
Đang mát mà mất hẳn thường do lốc nén không đóng. Hay gặp nhất là cháy cầu chì, hỏng rơ le hoặc cảm biến áp suất ngắt vì gas rò hết. Mở capo xem đầu lốc nén có quay khi bật A/C là biết hướng.
Điều hòa ô tô lúc mát lúc không là do đâu?
Có ba khả năng chính: dàn lạnh đóng băng rồi tan, lốc nén đóng ngắt do gas thiếu hoặc dư, và rơ le hay giắc điện tiếp xúc kém. Nếu mất mát sau khi chạy lâu rồi vài phút sau mát lại, nghi dàn lạnh đóng băng. Nên ra tiệm đo áp suất sớm.